Gegarandeerd Onregelmatig geeft behoorlijk regelmatig nieuwe wandelgidsen uit. Inmiddels is er een aardige
serie aan het ontstaan. De uitgeverij gaat er prat op dat ze geen gewone boeken maakt, maar de ‘andere’
reisgids en cultuurhistorische uitgaven met een regionaal tintje. En daar slagen ze aardig in, dat moet gezegd.
Een opsomming van de wandelgidsen: De mooiste bergwandelingen van Nederland, Wandelen buiten de
binnenstad van Utrecht, De groenste wandelingen in de Randstad, Wildlife wandelingen in Nederland, Wandelen
buiten de binnenstad van Leiden en Wandelen binnen de singels van Utrecht. En dan nu de jongste loot aan de
stam: Een Wandeling Rondom De Veluwe.
Nu is deze kleine uitgeverij mij niet alleen om z’n naam al sympathiek, maar ook omdat ze er in deze tijd nog in
slaagt om ‘gedurfde’ boeken op de markt te brengen. Boeken die niet perse veel winst zullen opleveren, boeken
die misschien in een kleine oplage toch een klein geïnteresseerd publiek zullen bereiken. Voor een deel zal dat
komen, omdat bijna alles in eigen huis gedaan wordt en er geen cartografen, fotografen, bureau- en eindredacteuren
en correctoren worden ingehuurd. Voor een ander deel komt het zeker ook omdat de uitgeverij niet alleen uit is op
commercieel gewin, maar vooral gespitst is op het maken van bijzondere en mooie boeken. Niet voor niets is
de uitgeverij zijdelings verbonden aan een ‘Stichting Bijzondere Bijzaken’. Je moet het maar bedenken. Maar wie
zoiets bedenkt, heeft hart voor de (bij)zaak.
Wat vooral opvalt is de bijzondere vormgeving van de wandelgidsen. Hier zijn ‘echte vormgevers’ aan het werk
geweest. Geen saaie, rechttoe rechtaan boekjes. Geen strakke formats, maar speels en ieder boekje weer anders.
Het oog wil ook wat. En soms is dat ook wel weer eens een nadeel: dan slaat een gids naar mijn idee te veel door
naar de vormgevingskant. Dat kun je bijvoorbeeld goed zien aan de verhouding tekst-beeld. De nadruk ligt op het
beeld en de tekst -neem het bijna te kleine lettertje- komt op de tweede plaats. En dat is niet altijd handig. Tenslotte
blijven wandelgidsen ook gewoon praktische boekjes, waarmee je zo goed mogelijk een route in het veld wilt kunnen
volgen.
Een Wandeling Rondom De Veluwe ziet er aantrekkelijk uit: een mooie kleurrijke gids. Een van de twee auteurs, Ad
Snelderwaard, is fotograaf en dat is goed af te zien aan de kwaliteit van de beelden. Het boekje ziet er niet alleen fraai
uit, het heeft ook een handig formaat en is stevig genoeg om in de jaszak te stoppen en mee te nemen. De gids heeft
vrijwel dezelfde opzet en indeling als de bekende LAW-gidsen die worden uitgegeven door Wandelnet en Nivon. Maar
het oogt allemaal net iets minder strak.
De route is ingedeeld in 20 etappes van 10 tot 22 km, loopt van Hattem naar Dieren langs de oostrand van de Veluwe,
volgt dan tussen Dieren en Ede de zuidrand van het Veluwemassief en gaat langs de westrand van de Veluwe via
Harderwijk weer terug naar Hattem. Elk begin- en eindpunt van een etappe is met openbaar vervoer bereikbaar. Op de
kaartjes zijn bushaltes aangegeven. Door deze opzet als LAW-achtige gids richt het boekje zich wel op een meer ervaren
groep wandelaars, die het geen probleem vindt om zelf te organiseren. Minder ervaren wandelaars zullen eerder de
voorkeur geven aan rondgaande wandelingen.
Aan het begin van elke etappe zijn de lengte van de etappe en de openbaar vervoerhaltes voor het begin- en eindpunt
aangegeven. Een grote foto en een korte tekst als ‘lekkermakertje’ voor deze etappe. Het leeuwendeel van elke etappe
bestaat dan uit een topografisch kaartje (schaal 1:40.000) met routebeschrijving in stappen, stukjes achtergrondinformatie
en foto’s. Het topografische kaartje is duidelijk. Nadeel is wel de schaal van 1:40.000, zeker in bosgebieden lastig te
interpreteren. Een schaal van 1:25.000 blijft voor wandelroutes te prefereren. Ander minpuntje is dat de routebeschrijving
soms doorloopt op een pagina, waar het kaartje niet meer te zien is. De teksten over de omgeving zijn kort en bondig,
maar soms een beetje tuttig. De auteurs hebben ervoor gekozen om iedere nieuwe stap in de routebeschrijving vooraf
te laten gaan door het aantal meters dat is afgelegd. Waarschijnlijk om meer precisie te leveren, maar ik moet
zeggen dat het voor mij niet werkt. Ik heb het uitgeprobeerd en raak snel de draad kwijt. Het heeft eigenlijk alleen maar
zin, denk ik, als je bijvoorbeeld een heel stuk moet lopen voordat je weer een aanwijzing krijgt, dus bijvoorbeeld ´na
ruim 1 km`. Waar de route gelijk oploopt met een LAW, wordt de markering van die route in de tekst opgenomen.
Dat is handig.
Maar bovenal spat het enthousiasme van de pagina’s af. De makers van de route en gids, Ad Snelderwaard en Menno
Faber, hebben overduidelijk met veel plezier aan dit project gewerkt. En zij niet alleen, want ze hebben een flinke
vriendengroep ingeschakeld bij het proeflopen van de routes. Die gezelligheid is terug te vinden in de grote hoeveelheid
beelden, vooral aan het eind van de gids, van de groepjes wandelvrienden. Misschien net iets teveel van het goede?
Ze wilden een route maken die de rand van de Veluwe volgt en met reden, want daar valt het meest te zien, daar is de
meeste afwisseling. Daarom is mij ook niet helemaal duidelijk waarom de gids als ondertitel ‘De langste boswandeling
van Nederland’ heeft meegekregen, want dat is het nou juist niet, een boswandeling. Die lange boswandeling over de
Veluwe is er ook allang: het Veluwe Zwerfpad van het Nivon. Promotionele motieven? Een enkele keer volgt de route
juist niet de rand, maar gaat een stuk de Veluwe op, omdat je anders langs de onaantrekkelijke stadsranden -van
bijvoorbeeld Apeldoorn- zou komen te dwalen. Toch is soms ook gekozen voor een route over de Veluwe, waar wel
degelijk een even fraaie route langs de rand gemaakt had kunnen worden. Zo loopt de route tussen De Steeg en Velp
bijvoorbeeld over de geijkte Posbank, waar al ..tig wandelingen komen. Juist hier was een wandelroute op de rand van
de stuwwal op z’n plaats geweest.
De wandelgids heeft een website http://www.delangsteboswandelingvannederland.nl/blog/ waar je meer kunt lezen
over de totstandkoming van de route en waar je reacties op de route kunt geven. Wat ik een regelrechte misser vind is
dat de route niet als gps-track te downloaden is. Een advies aan de makers en uitgeverij om dat alsnog te doen.
En afgezien van mijn kritische punten kan ik verder alleen maar iedereen aanraden om dit prachtige boekje te kopen.
Een Wandeling Rondom De Veluwe
De langste boswandeling van Nederland
Menno Faber en Ad Snelderwaard
Uitgeverij Gegarandeerd Onregelmatig, 2012
ISBN 9789078641223
Prijs: 14,95 euro
Rob Wolfs
8 maart 2012, Dieren
Wandelen in Nederland
In april 2012 verscheen bij uitgeverij Elmar een nieuwe wandelgids met 52 wandelingen verspreid over heel Nederland.
Met als ondertitel ‘wandelingen door oude en nieuwe natuurgebieden’. Nou ja, nieuw. Niet helemaal nieuw, want het
gaat hier om de Nederlandse vertaling van een al eerder bij de befaamde Duitse uitgeverij Rother (van die hele reeks)
verschenen gids. Pieter-Paul van der Laake is geen onbekende in Nederland Wandelland. Hij maakte eerder al diverse
wandelgidsen, waaronder Natuurtochten in Nederland. Met deze gids wilde hij een laatste keer aan zijn Duitse vriend
Dietrich Cerff laten zien hoe mooi Nederland is. Van der Laake ontwikkelde de routes en Dietrich Cerff maakte de teksten.
Compacte gids
Het is een compact boekje geworden met maar liefst 52 wandelingen: een jaar lang voor elk weekend één route.
We krijgen in ieder geval ‘waar voor ons geld’; dat is de grote kracht van deze wandelgids. Alle mooie natuurgebieden
van Nederland worden aangedaan. En er zijn ook routes te vinden in verschillende cultuurlandschappen. De wandelingen
variëren in lengte tussen de 6 en 31 km. De praktische informatie bij de beschreven routes is uitvoerig. De lengte van de
routes wordt aangegeven in tijdsduur en in afstand. Het kaartje is overzichtelijk, maar niet heel erg gedetailleerd.
De route wordt beschreven in een doorlopende tekst, wat de helderheid niet ten goede komt. Een indeling in blokjes
tekst zou wat mij betreft duidelijker zijn geweest. Bij elke route vinden we ook nog eens één of meer mooie foto’s. En dat
allemaal per wandeling op twee, maximaal drie pagina’s. Hoewel het boekje in totaal 190 pagina’s beslaat, voelt het aan
als een dun gidsje.
De GPS-tracks van alle wandelingen kunnen gratis gedownload worden op de website van uitgeverij Elmar.
Enige minpuntje van deze gids is de vertaling. Vaak zijn zinnen of woorden al te letterlijk overgenomen uit het Duits.
Rother wandelgids Nederland. Wandelingen door oude en nieuwe natuurgebieden.
Dietrich Cerff in samenwerking met Pieter-Paul van Laake. Uitgeverij Elmar, 2012 (vertaling van de Duitse uitgave bij
Bergverlag Rother). Vertaald door Henk Filippo. ISBN 978 90389 21310. Prijs €16,95.
Rob Wolfs
Dieren, september 2012
