Ik heb in 2004-2006 in opdracht van het GOBT/Veluws Bureau voor Toerisme twee boekjes gemaakt
met kortere wandelingen langs sprengen en beken. Enkele routes die in nog niet in andere wandelingen
op deze website heb verwerkt, zijn hieronder te downloaden.
Wenumse beekroute
Een wandeling met twee nogal verschillende gezichten. In de omgeving van de buurtschap Wiesel ligt een kleinschalig
landschap met akkers, weilanden en boerderijen tegen de bosranden van de stuwwal aan. Sinds 1850 is hier aan het
landschappelijk patroon maar weinig veranderd. In dit gebied liggen de Wieselse en de Greutelse sprengen van de
Wenumse beek. Aan de andere kant van de weg tussen Apeldoorn en Vaassen vind je rondom de buurtschap Wenum
een meer open en grootschaliger cultuurlandschap. Maar ook hier is het boerenland nog aangenaam gestoffeerd met
glooiende weilanden, een korenmolen, bomenrijen en halfverharde paden. Op de Wenumse Veldweg kruis je een tweede beek.
De Papegaaibeek is geen gegraven sprengenbeek, maar een natuurlijke weilandbeek. Beide beken monden uit in het
Apeldoorns Kanaal. De Wenumse watermolen die nog steeds in werking is, is het ware paradepaardje van deze wandeling.
sites/46/467af224e5c231991a2efe6f124f2a20/attachments/File/Wenumse_beekroute.gdb
sites/46/467af224e5c231991a2efe6f124f2a20/attachments/File/Wenumse_beekroute.gpx
Eper bekenroutes
Alleen al de namen van de verschillende beken die je onderweg tegenkomt roepen een wereld van verbeelding
op. De Dorpse Beek, de Vlasbeek, de Paalbeek en de Tongerense Beek hebben elk zo hun eigen charme.
Tezamen laten de beken goed zien dat er heel wat water vanaf de Veluwerand richting Epe stroomt. De meeste
mensen verwachten dat niet, want de Veluwe is toch droog. Dat is natuurlijk ook wel zo, maar het regenwater
zakt hier eerst in de bodem en sijpelt na jaren aan de randen van de stuwwal weer naar buiten. Langs de
Tongerense Beek, in en rond de buurschap Wissel zijn nog veel herinneringen aan molens en wasserijen te zien.
Het Wisselse Veen is een kwelgebied, waar de Verloren beek ontspringt. In het begin van de 20e eeuw was het
Veen een van de schatkamers van de Nederlandse wilde flora, met planten als parnassia, vetblad, klokjesgentiaan
en diverse orchideeënsoorten. Door ontginning en ontwatering ging het grootste deel van deze flora verloren.
Dankzij gericht beheer door de plaatselijke afdeling van het KNNV van het enige niet ontgonnen perceel, en een
in 1993 begonnen natuurherstelproject, is het tij gekeerd. Er ontwikkelen zich nu weer veentjes, moerasjes en
schone, kronkelende stroompjes en beekjes met plantensoorten als zonnedauw, moeraswolfsklauw, blauwe zegge
en Spaanse ruiter.
sites/46/467af224e5c231991a2efe6f124f2a20/attachments/File/Epese_bekenroutes.gdb
sites/46/467af224e5c231991a2efe6f124f2a20/attachments/File/Epese_bekenroutes.gpx
Heerder bekenroutes
Een wandeling door en om Heerde, die goed laat zien dat de sprengenbeken ooit een belangrijke rol hebben gespeeld
in de bedrijfsnijverheid van het dorp. Van werkbeken tot luxebeken. Waar vroeger molens stonden te draaien en hard
geploeterd moest worden om aan de kost te komen, is het nu wandelend genieten van de rust langs kabbelende beekjes.
Maar de beken zijn ook weer niet helemaal luxe, want ze zijn inmiddels onmisbaar voor onze waterhuishouding. Het uitzicht
over het open landschap tussen Zuppeld en Kolthoorn is weids. Hier komen verschillende takken van de Zuidelijke, Middelste
en Noordelijke beek samen. Zelfs met het geruis van de snelweg op de achtergrond is het aan de randen van Heerde nog
opvallend stil.
sites/46/467af224e5c231991a2efe6f124f2a20/attachments/File/Heerder_bekenroutes.gdb
sites/46/467af224e5c231991a2efe6f124f2a20/attachments/File/Heerder_bekenroutes.gpx
Vaassense bekenroute
Kasteel Cannenburch heeft in de loop van de geschiedenis een groot stempel gedrukt op de omgeving van Vaassen, ook op het
gebruik van het beekwater. De molens die hier vroeger aan de beken stonden, waren vrijwel allemaal eigendom van Cannenburch.
Je wandelt door het fraaie parkbos van het kasteel. Op de Emmalaan maak je kennis met een slim systeem van meerdere beken
die naast elkaar stromen maar toch ook weer gescheiden worden. De beken buitelen hier letterlijk over elkaar heen: Molenbeek,
Dorpsche Beek, Nieuwe Beek, Rode Beek en Geelmolense Beek. De industiële bedrijvigheid is dan wel veel minder geworden, maar
ook nu maken een wasserij en forellenkwekerij nog steeds gebruik van het helderschone beekwater. Niersen ligt als een agrarische
enclave midden in de bossen van het Kroondomein. Hier vlakbij bevinden zich in het bos de Hartensche sprengen en sprengkoppen.
sites/46/467af224e5c231991a2efe6f124f2a20/attachments/File/Vaassense_bekenroute.gdb
sites/46/467af224e5c231991a2efe6f124f2a20/attachments/File/Vaassense_bekenroute.gpx
| 
